Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ w woj. wałbrzyskim oraz zagospodarowania jej mienia

   W związku z interpelacją pana posła Marka Dyducha w sprawie sposobu likwidacji oraz zagospodarowania mienia Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ w woj. wałbrzyskim przekazuję stosowne wyjaśnienia zebrane m.in. w wyniku postępowania Delegatury Ministerstwa Skarbu Państwa we Wrocławiu:    1. Kopania Barytu ˝Boguszów˝ składa się z 2 zakładów górniczych:    - ZG ˝Boguszów˝ w Boguszowie Gorcach województwo wałbrzyskie,    - ZG ˝Stanisławów˝ w Stanisławowie województwo legnickie,    - oraz wydzielonej gospodarczo struktury kontrolowanej przez spółkę, tj. Zakład Przeróbczy Surowców Mineralnych sp. z o.o. w Boguszowie-Gorcach.    Wydobycie barytu w Kopalni Barytu w Boguszowie-Gorcach przynosiło straty, które wynosiły: w 1994 r. - 26,4 tys. PLN, w 1995 r. - 722,0 tys. PLN, w 1996 r. - 2252,2 tys. PLN.    Zasoby złoża umożliwiały prowadzenie wydobycia tylko w okresie trzech lat. Kontynuowanie wydobycia w tych warunkach pogłębiałoby narastające straty.    Intensywne opady w lipcu 1997 roku dodatkowo spowodowały zatopienie pompowni głównej. Ponadto w wyniku opadów atmosferycznych na terenie zakładu górniczego oraz w granicach obszaru górniczego powstało 12 zapadlisk o różnej powierzchni i głębokości, które wymagają zasypania. Zjawiska te potwierdziły konieczność niezwłocznego zlikwidowania zakładu górniczego.    Działalność eksploatacyjna w zakładach górniczych została zakończona w ZG ˝Stanisławów˝ z dniem 20.01.1997 r., w ZG ˝Boguszów˝ z dniem 3.07.1997 r. Uchwałą nr 13/97 z dnia 30.05.1997 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z o.o. Kopalnia Barytu ˝Boguszów˝ postawiono w stan likwidacji oba zakłady górnicze. Zakończenie likwidacji przewidziano na 31.12.1998 r.    W związku z tą sytuacją 9 października 1997 r. minister gospodarki wydał rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania oraz sposobu wykorzystania dotacji przeznaczonych dla górnictwa, rozszerzające je o konieczne przedsięwzięcia likwidacyjne, w tym likwidację zakładu górniczego ˝Stanisławów˝ oraz części zakładu górniczego ˝Boguszów˝, będących w organizacji Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ w Boguszowie-Gorcach.    Rozporządzenie było wykonaniem delegacji z art. 24 ust. 1 ustawy budżetowej na rok 1997 z dnia 21 lutego 1997 r. (DzU nr 19, poz. 106, nr 80 poz. 510).    Rozporządzenie ministra gospodarki w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania oraz sposobu wykorzystania dotacji przeznaczonych dla górnictwa również uwzględnia wydatki na likwidację kopalni. Dotacja na likwidację na rok 1997 wynosiła 0,8 mln PLN.    Dotacja budżetowa na rok 1998 dla Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ spółka z o.o. w upadłości będzie wynosiła 2,0 mln PLN.    Kwota dotacji budżetowej w 1998 r. zostanie wykorzystana na realizację następujących zadań rzeczowych związanych z likwidacją zakładów górniczych ˝Boguszów˝ i ˝Stanisławów˝ pozostających w strukturze organizacyjnej kopalni:    - likwidacja wyrobisk dołowych w ilości 350 mb,    - likwidacja 2 szybów - ok. 500 mb,    - likwidacja obiektów powierzchniowych w ilości 15,    - rekultywacja hałd (techniczna i biologiczna) na obszarze 5 ha,    - usuwanie szkód górniczych poprzez zasypanie 12 zapadlisk - kubatura ok. 5640 m3,    - wykonanie 5 szt. ekspertyz i dokumentacji technicznych związanych bezpośrednio z likwidacją zakładów górniczych.    Zatrudnienie w kopalni wg stanu na dzień 31.12.1997 r. wynosiło 74 osoby, w tym 65 pracowników dołowych.    2. W dniu 30 grudnia 1993 r. Komitet Regionalny Fundacji Regionu Wałbrzyskiego zawarł porozumienie z Ministerstwem Przemysłu i Handlu, którego celem była restrukturyzacja mikroregionu Boguszów-Gorce oraz gminy Męcinka (miejscowość Stanisławów w woj. legnickim) jako element restrukturyzacji regionu wałbrzyskiego wraz z rozwiązaniami dla Kopalni Barytu ˝Boguszów˝. W myśl porozumienia fundacji powierzono koordynację zadań, tj. merytoryczne kierownictwo zarządzania restrukturyzacją mikroregionu, jako instytucji wspierającej działania wojewody wałbrzyskiego - pełnomocnika do spraw restrukturyzacji województwa wałbrzyskiego.    Dla realizacji zadań wynikających z porozumienia minister przemysłu i handlu zobowiązany został do przekazania na konto fundacji kwoty 20 mld starych złotych w terminie do 31.12.1993 r.    W dniu 31 grudnia 1993 r. zarząd Regionu NSZZ ˝Solidarność˝ Dolny Śląsk zawarł porozumienie z ministrem przemysłu i handlu w sprawie podjęcia działań zmierzających do utrzymania istniejących i kreowania nowych miejsc pracy w mikroregionie Boguszów-Gorce i Gminie Męcinka. W porozumieniu zaakceptowano uzgodnienia między ministrem przemysłu i handlu a Fundacją Regionu Wałbrzyskiego z 30.12.1993 r. oraz powierzono fundacji koordynację działań związanych z restrukturyzacją mikroregionu i przygotowaniem Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ w likwidacji.    W dniu 30 grudnia 1993 r. Komitet Regionalny Fundacji przyjął do realizacji porozumienie zawarte i podpisane w Warszawie przez ministra przemysłu i handlu oraz przewodniczącego komitetu regionalnego - wojewodę wałbrzyskiego, podejmując w tej sprawie uchwałę nr 50/93.    W związku z realizacją porozumień grudniowych w dniu 6 stycznia 1994 r. została zawarta umowa o realizację prac z zakresu zadań państwowych między ministrem przemysłu i handlu a Fundacją Regionu Wałbrzyskiego.    W dniu 7 lutego 1994 r. Komitet Regionalny uchwałą nr 4/94 przyjął plan restrukturyzacji mikroregionu Boguszów-Gorce wraz z rozwiązaniami dla Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ w formie harmonogramu oraz preliminarza wydatków przeznaczonych na restrukturyzację mikroregionu.    Sprawozdanie końcowe z wykonania umowy zawartej dnia 6.01.1994 r. wraz ze 137 załącznikami przekazano ministrowi przemysłu i handlu w dniu 7.12.1994 r.    W okresie od 5 sierpnia do 2 grudnia 1994 r. działalność fundacji (w tym udział FRW w procesie kształtowania polityki gospodarowania środkami przeznaczonymi na restrukturyzację mikroregionu Boguszów-Gorce wraz z rozwiązaniami dla KB ˝Boguszów˝) była kontrolowana przez delegaturę Najwyższej Izby Kontroli we Wrocławiu. Nie wydano zaleceń pokontrolnych.    Wydatkowanie środków fundacji na rzecz spółki obejmowało następujące pozycje:    1) Pożyczki w łącznej kwocie 2 940 000 PLN, w tym:    - 40 000 PLN udzielono 2.12.1994 r. (podstawa - uchwała nr 141/94 z dnia 15.11.1994 r. zarządu FRW),    - 2 300 000 PLN - środki przekazywane transzami od 31.01.1995 r. do 25.11.1996 r. (uchwała nr 9/95 z dnia 30.01.1995 r. zarządu FRW, uchwała nr 5/95 z dnia 30.01.1995 r. Komitetu Regionalnego),    - 600 000 PLN - środki przekazywane transzami od 11.12.1995 r. do 27.02.1996 r.(uchwała nr 158/95 z dnia 7.12.1996 r. zarządu FRW, uchwała nr 43/95 z dnia 16.12.1995 r. Komitetu Regionalnego).    Pożyczki przeznaczone były na sfinansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa w okresie zintensyfikowania działań na rzecz odzyskania krajowego rynku barytowego, nabycie majątku upadłego p.p. KB ˝Boguszów˝, zakup materiałów do produkcji barytu i pokrycie kosztów przeróbki barytu oraz zaliczkową wypłatę wynagrodzeń dla strajkujących pracowników KB ˝Boguszów˝.    2) Udziały w kapitale zakładowym Kopalni Barytu sp. z o.o.:    - 7000 zł - 23.08.1993 r. w momencie zakładania spółki,    - 137 140 zł - 12.10.1994 r. na podwyższenie kapitału zakładowego.    3. W obecnej sytuacji Zakład Przeróbczy Surowców Mineralnych sp. z o.o. dzierżawi od syndyka KB ˝Boguszów˝ sp. z o.o. budynki i budowle i kupuje od syndyka surowiec do przeróbki (z osadników i hałd), natomiast maszyny i urządzenia dzierżawi od fundacji. Z wyjaśnień uzyskanych od syndyka KB ˝Boguszów˝ sp. z o.o. wynika, że wysokość pobieranego przez niego czynszu pozostaje wyłącznie na poziomie kosztów. Pobierana przez niego cena za surowiec do przeróbki wynosi 5 zł za 1 tonę i pozostaje niezmienna. Syndyk uważa przy tym, że zawartość siarczanu baru w surowcu pobieranym z osadników i hałd wynosi około 35%, co upoważniałoby go, przy zachowaniu proporcji do surowca importowanego, do pobierania znacznie wyższej ceny. Przy okazji syndyk wskazał, iż cena importowanego surowca o wysokiej zawartości barytu kształtuje się na poziomie 52-56 USD/tonę, natomiast tona uzyskana w Zakładzie Przeróbczym to 650 zł, tj. około 170 USD/tonę.    Sprzedaż Kopalni Barytu ˝Boguszów˝ sp. z o.o. w całości nie przyniosła żądanych efektów.    Syndyk w ramach uzyskanych środków budżetowych z tytułu udziału w rządowym programie likwidacji kopalń prowadzi fizyczną likwidację kopalni ˝Boguszów˝. W ramach tego samego programu przystępuje do likwidacji kopalni w Stanisławowie, bowiem nie ma chętnych na nabycie tej kopalni. Kopalnią tą wykazywały pewne zainteresowanie firmy niemieckie i amerykańskie, jednakże ze względu na zbyt wysokie koszty eksploatacji wynikające z nietypowo ułożonego złoża, niższej zawartości barytu niż w surowcu importowanym, odległości od zakładu przeróbczego, wymagań ochrony środowiska wynikających z położenia kopalni w parku krajobrazowym zrezygnowały z zakupu.    Ewentualne nabycie od syndyka Zakładu Przeróbczego przez pracowników jest możliwe tylko na zasadach określonych przepisami prawa upadłościowego, w wypadku złożenia oferty przez podmiot gospodarczy utworzony przez pracowników. Możliwa do zaakceptowania przez syndyka cena Zakładu Przeróbczego musiałaby wynosić minimum 300 000 zł, przy czym cena ta w istocie obejmowałaby wartość surowca zgromadzonego na hałdach i osadnikach, bowiem majątek jest nieomal całkowicie zdekapitalizowany. Syndyk ocenia, że podmiot, który przejąłby zakład przeróbczy, musiałby ponieść znaczne nakłady inwestycyjne.    Z szacunków przedstawionych przez syndyka ilość surowca zgromadzonego w hałdach i osadnikach wynosi 70 000-130 000 ton, co przy obecnej zdolności przeróbczej zakładu, 600 ton miesięcznie, wystarczy na prowadzenie działalności gospodarczej przez okres 10-20 lat.    4. Obecna sytuacja gospodarcza spółki z o.o. działającej pod firmą kopalni jest konsekwencją określonych decyzji, które były podejmowane wcześniej i miały miejsce w okresie przed przejęciem przez MSP wykonywania praw i obowiązków skarbu państwa z tytułu udziałów objętych przez skarb państwa w tej spółce, tj. przed dniem 27.06.1997 r. Ponieważ w dniu 4.07.1997 r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu ogłosił upadłość kopalni, co nastąpiło w wyniku wcześniejszego wniosku Zarządu Spółki z o.o. z dnia 24.04.1997 r., możliwości oddziaływania decyzyjnego MSP nie mogą generalnie wykraczać poza zakres określony przepisami prawa upadłościowego oraz program realizowany przez syndyka pod nadzorem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu.    Jednocześnie kopalnia barytu jest objęta rządowym programem likwidacji kopalni, realizowanym w regionie wałbrzyskim. Sprawy te pozostają we właściwości ministra gospodarki (wcześniej ministra przemysłu i handlu).    Przeprowadzone dotychczas postępowanie potwierdza, że Józef Gruszka jest prezesem Fundacji Regionu Wałbrzyskiego, był członkiem zarządu upadłej KB ˝Boguszów˝ sp. z o.o. i jest członkiem zarządu spółki Zakład Przeróbczy Surowców Mineralnych sp. z o.o. Ta sytuacja, mając na względzie przepływ środków finansowych pomiędzy tymi podmiotami oraz łączące je umowy cywilnoprawne, bez wątpienia nie może być traktowana jako prawidłowa i z tych powodów wymagać będzie bardziej wnikliwej kontroli.    Zebrany dotychczas w MSP materiał nie daje jeszcze podstaw do twierdzenia, iż zostały popełnione czyny uzasadniające wdrożenie postępowania karnego. Być może takich podstaw dostarczą wyniki dodatkowej kontroli.    W związku z tym obecnie analizowana jest możliwość wdrożenia kontroli gospodarki finansowej Fundacji Regionu Wałbrzyskiego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998 r. w sprawie zakresu szczegółowych zasad i trybu kontroli przeprowadzanej przez ministra skarbu państwa. W przypadku dokonania w najbliższym czasie takiej kontroli o jej wynikach i wnioskach pan poseł Marek Dyduch zostanie niezwłocznie poinformowany.    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 16 kwietnia 1998 r.