Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie żołnierzy Wojska Polskiego kształconych w akademiach wojskowych Stanów Zjednoczonych Ameryki

   Odpowiadając na interpelację pna posła Marka Biernackiego w sprawie żołnierzy Wojska Polskiego kształcących się w akademiach wojskowych Stanów Zjednoczonych Ameryki, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    W latach 1991-1998 na studia i kursy w amerykańskich uczelniach wojskowych i wojskowych ośrodkach szkolenia skierowano ponad 300 przedstawicieli Wojska Polskiego. W grupie tej znalazło się również 14 podchorążych z polskich szkół wojskowych, którzy zostali wytypowani w drodze odrębnego - prowadzonego od 1991 r. corocznie w dwóch etapach - procesu kwalifikowania.    W pierwszym etapie koordynowanym przez stronę polską wszystkich zgłoszonych podchorążych z I i II roku studiów grupuje się w Wojskowej Akademii Technicznej i poddaje sprawdzianom testowym z wiedzy ogólnej i znajomości języka angielskiego oraz sprawności psychofizycznej.    W drugim etapie po wytypowaniu przez stronę polską kandydatów dalsze postępowanie rekrutacyjne prowadzą komisje kwalifikacyjne poszczególnych akademii amerykańskich (testy TOEFL, SAT, rozmowa kwalifikacyjna), a po zakończeniu weryfikacji strona amerykańska występuje z oficjalną propozycją przyjęcia na studia w akademiach Stanów Zjednoczonych tych podchorążych, którzy spełniają określone przez stronę amerykańską wymogi kwalifikacyjne.    Terminarz postępowania kwalifikacyjnego wymusza prowadzenie rekrutacji spośród młodych podchorążych rozpoczynających studia lub posiadających większe doświadczenie - podchorążych drugiego roku studiów. Praktycznie więc na 4-letnie studia do uczelni kierowani są podchorążowie po ukończeniu pierwszego lub drugiego roku studiów.    Dotychczas ukończyło studia 10 podchorążych (pierwsi z nich w 1996 r.), jeden został odesłany do Polski ze względu na mierne wyniki w nauce, a 3 je kontynuuje. Po ukończeniu studiów otrzymują oni tytuł ˝bachelor˝ odpowiadający w Polsce ukończeniu wyższych studiów zawodowych i uzyskaniu tytułu inżyniera lub licencjata.    Wszyscy absolwenci po powrocie do kraju i wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego obejmowani są 2-3-miesięcznym programem adaptacyjnym do warunków służby w Wojsku Polskim. W ramach tego szkolenia absolwentom przekazywane są niezbędne informacje o roli, strukturze i zadaniach sił zbrojnych, obowiązujących regulacjach prawnych dotyczących przebiegu służby oficera oraz przysługujących im uprawnieniach i należnościach. Ponadto podczas kursu instruktorsko-metodycznego przygotowywani są w niezbędnym zakresie do objęcia pierwszych stanowisk służbowych w Wojsku Polskim.    Z uwagi na specyfikę służby w Marynarce Wojennej*) absolwenci przewidywani do pełnienia służby na okrętach, po zakończeniu kursu adaptacyjnego, kierowani są obligatoryjnie do Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni na roczne uzupełniające studia magisterskie. Natomiast absolwenci, którzy ukończyli kierunek studiów o profilu informatycznym, zostali wyznaczeni na stanowiska w Zespole Informatyki MW. W bieżącym roku dwóch oficerów po ukończeniu studiów magisterskich i krótkim okresie pełnienia służby na stanowiskach sztabowych w dowództwach flotylli w drodze wyróżnienia zostało skierowanych na stacjonarne studia doktoranckie w Wojskowej Akademii Technicznej.    Pozostali oficerowie byli kierowani zgodnie z dokonanymi z nimi ustaleniami i ich wyborem na pierwsze stanowiska dowódców plutonów wyłącznie w jednostkach przewidzianych do udziału w Programie PdP, a obecnie wytypowanych do współpracy z NATO. Jednocześnie stworzono im preferencyjną możliwość podjęcia studiów magisterskich w uczelniach cywilnych lub wojskowych. Z propozycji tej skorzystało 3 oficerów, spośród których dwóch studiuje w uczelniach cywilnych, a jeden w Wojskowej Akademii Technicznej.    Po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Traktacie Północnoatlantyckim - w miarę, jak będzie występowała potrzeba wyznaczania oficerów na stanowiska służbowe w strukturach NATO i wielonarodowych - przewiduje się, że właśnie absolwenci wojskowych uczelni zagranicznych będą kierowani na te stanowiska w pierwszej kolejności.    Wszelkie sprawy związane z rozwojem i drogą służbową oficera WP zostały określone w:    - ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (DzU z 1997 r. nr 10, poz. 55 z późn. zm.);    - rozporządzeniu ministra obrony narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (DzU z 1997 r. nr 7, poz. 38).    Zgodnie z pragmatyką rozwoju oficera określoną w wymienionych aktach normatywnych są oni zobowiązani, stosownie do posiadanych kwalifikacji, do zajmowania stanowisk służbowych, przede wszystkim w jednostkach liniowych WP, określonych rangą odpowiedniego stopnia etatowego.    Pierwsze stanowisko służbowe dla oficerów to stanowisko dowódcy plutonu (równorzędne) określone stopniem etatowego zaszeregowania ˝podporucznik˝ lub ˝porucznik˝. Oficerowie zajmują te stanowiska przez okres 2-3 lat, a następnie wyznaczani są na kolejne wyższe stanowisko dowódcy kompanii (równorzędne) zaszeregowane do stopnia etatowego ˝kapitana˝, które mogą piastować przez kolejne 3-4 lata. Łączny czas służby na podstawowych stanowiskach wynosi od 5 do 7 lat i dotyczy zarówno absolwentów polskich szkół (uczelni) wojskowych, jak i zagranicznych.    Dotychczasowy przebieg służby wojskowej absolwentów uczelni amerykańskich przedstawia się następująco:    1. Ppor. Jarosław Jędrzejowski - po ukończeniu Akademii w West Point w 1996 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu rozpoznawczego w 10 Brygadzie Kawalerii Pancernej. Oficer w 1997 r. ukończył uzupełniające studia magisterskie w WAT. W 1998 r. na wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji za zgodą ministra obrony narodowej został przeniesiony do jednostki wojskowej ˝Grom˝ - tym samym ubył poza MON.    2. Ppor. Piotr Jaskólski - po ukończeniu Akademii w West Point w 1997 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu w 6 Brygadzie Kawalerii Pancernej. Oficerowi umożliwiono podjęcie uzupełniających studiów magisterskich na Uniwersytecie Adama Mickiewicza, które ukończył w 1997 r. W dniu 31 maja 1998 r. złożył wypowiedzenie stosunku służbowego z zawodowej służby wojskowej, po czym 14 lipca br. ponownie złożył wniosek o wycofanie wypowiedzenia z jednoczesnym przeniesieniem na stanowisko do jednostki wojskowej ˝Grom˝. W dniu 15 października wniosek poparty przez kolejnych przełożonych został przesłany do ministra spraw wewnętrznych i administracji w celu wyrażenia opinii. Z posiadanych informacji wynika, że w najbliższych miesiącach oficer podobnie jak ppor. Jędrzejowski odejdzie poza MON.    3. Ppor. Grzegorz Król - po ukończeniu Akademii w West Point w 1998 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu rozpoznawczego w 11 Dywizji Kawalerii Pancernej i aktualnie kontynuuje służbę na tym stanowisku.    4. Por. Piotr Błazeusz - po ukończeniu Akademii Sił Powietrznych w Colorado Springs w 1996 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu w 6 Brygadzie Desantowo-Szturmowej. Oficerowi umożliwiono podjęcie uzupełniających studiów magisterskich na Uniwersytecie Warszawskim.    5. Por. Rafał Nowak - po ukończeniu Akademii Sił Powietrznych w Colorado Springs w 1996 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu szwoleżerów 25 Dywizji Kawalerii Powietrznej, a w 1997 r. na stanowisko oficera operacyjnego-tłumacza Polskiego Kontyngentu Wojskowego ONZ w Syrii.    6. Por. mar. Piotr Nieć - po ukończeniu Akademii Marynarki Wojennej w Annopolis w 1996 r. rozpoczął uzupełniające studia magisterskie w Akademii Marynarki Wojennej. W 1997 r. został wyznaczony na stanowisko oficera w 3 Flotylli Obrony, a w 1998 r. w ramach wyróżnienia podjął studia doktoranckie w Wojskowej Akademii Technicznej.    7. Ppor. Adam Krysiewicz - po ukończeniu Akademii Marynarki Wojennej w Annopolis w 1997 r. został wyznaczony na stanowisko programisty Zespołu Informatyki Marynarki Wojennej. W 1998 r. rozpoczął uzupełniające studia magisterskie w Akademii Marynarki Wojennej.    8. Ppor. mar. Marcin Ratajczyk - po ukończeniu Akademii Marynarki Wojennej w Annopolis w 1998 r. rozpoczął uzupełniające studia magisterskie w Akademii Marynarki Wojennej.    9. Por. mar. Przemysław Soszyński - po ukończeniu Akademii Obrony Wybrzeża w New London w 1996 r. rozpoczął uzupełniające studia magisterskie w Akademii Marynarki Wojennej. W 1997 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy działu w 8 Flotylli Obrony Wybrzeża, a w 1998 r. w ramach wyróżnienia podjął studia doktoranckie w Wojskowej Akademii Technicznej.    10. Ppor. Paweł Jaskórzyński - po ukończeniu Akademii Obrony Wybrzeża w New London w 1997 r. został wyznaczony na stanowisko programisty Zespołu Informatyki Marynarki Wojennej. W 1998 r. oficerowi umożliwiono podjęcie uzupełniających studiów magisterskich w Akademii Marynarki Wojennej.    Na przestrzeni ostatnich lat daje się zauważyć wyraźny spadek zainteresowania podchorążych podjęciem studiów w uczelniach amerykańskich. Jest to spowodowane m.in. wydłużeniem okresu studiów o 1-2 lata w porównaniu do kolegów z polskich uczelni wojskowych. Nie bez znaczenia pozostają również - nie zawsze pozytywne - opinie i wrażenia starszych kolegów, absolwentów o pierwszym okresie zawodowej służby wojskowej, co wydaje się być efektem konfrontacji warunków amerykańskich z realiami polskimi.    Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, że w kierowaniu na szkolenie za granicą priorytetowo traktuje się oficerów podwyższających i uzupełniających kwalifikacje na studiach i kursach, rozważa się celowość dalszego kierowania kandydatów na żołnierzy zawodowych na studia do uczelni zagranicznych. Za zaniechaniem tej formy kształcenia podchorążych przemawia również argument ekonomiczny. W miejsce bowiem wykształcenia jednego podchorążego na 4-letnich studiach, można przeszkolić za granicą 3 oficerów na studiach podyplomowych lub 6-8 oficerów na kursach specjalistycznych.    Minister    Janusz Onyszkiewicz    Warszawa, dnia 15 grudnia 1998 r.