Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie społecznych skutków załamania krajowego rynku produkcji samochodów

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaniem przy piśmie z dnia 26 października br. (znak: SPS-0202-4903/00) interpelacji pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie społecznych skutków załamania krajowego rynku produkcji samochodów uprzejmie informuję, co następuje:    1. Rząd na bieżąco monitoruje rynek samochodowy, w tym import samochodów używanych. W ostatnim czasie systematycznie wzrasta zainteresowanie samochodami używanymi importowanymi z krajów Unii Europejskiej. W latach 1997-1998 import ten kształtował się na poziomie 90 tys. szt., w 1999 r. wzrósł do 114 tys. szt., zaś w pierwszym półroczu 2000 r. przekroczył 90 tys. szt., w tym 2/3 stanowiły samochody starsze niż 4-letnie. Spowodowane jest to m.in.:    - obniżeniem stawki celnej na importowane pojazdy z krajów Unii Europejskiej do poziomu 10%, co wynika z systematycznej realizacji przez stronę polską - na podstawie umowy przejściowej z UE - harmonogramu redukcji stawek celnych na samochody pochodzące z krajów UE,    - wzrostem cen nowych samochodów sprzedawanych w Polsce.    Wpływ na zachowanie się rynku ma, oprócz zróżnicowania i konkurencyjności ofert samochodów produkcji krajowej i z importu, wiele innych czynników, jak np.: stabilność preferencji konsumentów, poziom kosztów użytkowania pojazdów (w tym koszt ubezpieczeń, parkingów, paliw), poziom stóp procentowych, relacje kursu złotego do innych walut.    Jednocześnie chciałbym nadmienić, że - zgodnie z obowiązującą Polskę umową przejściową z UE - tegoroczna stawka celna na poziomie 10% zostanie obniżona o pięć punktów procentowych w 2001 r. Pełne otwarcie rynku polskiego dla samochodów z tego obszaru nastąpi od 2002 r. W stosunku do innych krajów stosowana jest stawka celna na poziomie 35%.    Ponadto pragnę zwrócić uwagę, iż zakazany jest import do Polski samochodów osobowych starszych niż 10-letnie, samochodów użytkowych starszych niż 6-letnie oraz pojazdów wyposażonych w silniki dwusuwowe (a także samych silników dwusuwowych).    Harmonogram redukcji stawek celnych na samochody był znany wszystkim producentom samochodów działającym na polskim rynku, a wynikająca z niego ochrona celna miała być ukierunkowana na dokonanie w przedsiębiorstwach procesów restrukturyzacji i przygotowanie się do wzmożonej konkurencji na stopniowo otwierającym się polskim rynku. Dziesięcioletni okres trwania tej ochrony dawał czas producentom na wdrożenie do produkcji nowych konkurencyjnych pojazdów, obniżenie kosztów wytwarzania i rozwój dostaw na rynki zagraniczne, w tym na rynek UE (zwłaszcza, że od momentu stowarzyszenia z UE rynek ten stał otworem dla polskich samochodów spełniających reguły pochodzenia).    2. Uwzględniając trudną sytuację, jaka wystąpiła na rynku motoryzacyjnym, rząd podejmie szereg działań w ramach realizacji ˝Narodowego planu działań na rzecz zatrudnienia na lata 2000-2001˝, które będą łagodziły skutki społeczne, wynikające z zaistniałej sytuacji. Priorytety ˝Narodowego planu (...)˝ są następujące:    - obniżenie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, ułatwienie procesów adaptacji przedsiębiorstw do zmieniających się wymagań rynku i zwiększenie mobilności pracowników,    - redukcja kosztów pracy,    - kontynuacja reformy systemu podatkowego w kierunku zmniejszenia obciążeń, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw,    - wdrożenie nowego modelu wspierania procesów restrukturyzacji zatrudnienia poprzez zaniechanie polityki dezaktywizacji osób starszych, zwiększenie nacisku na wspomaganie alternatywnych miejsc pracy oraz poprawę kwalifikacji odchodzących młodszych, bardziej mobilnych pracowników,    - stosowanie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu opartych na indywidualnych i grupowych programach aktywizacji zawodowej i aktywne pośrednictwo pracy,    - zracjonalizowanie sposobu rozdziału kompetencji poszczególnych organów administracji publicznej w realizacji polityki rynku pracy. Istnieje pilna potrzeba przekazania samorządowi województwa kompetencji do organizowania i współfinansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu, zaś wojewodom zadań związanych z kontrolą legalności zatrudnienia i wydawaniem zgody na zatrudnienie cudzoziemców,    - preferowanie projektów z obszaru rozwoju zasobów ludzkich w programowaniu środków pomocowych,    - wdrożenie w Polsce nowego modelu kształcenia ustawicznego opartego na zasadach gospodarki rynkowej, z zapewnieniem współdecydowania partnerów społecznych o wyborze kierunków kształcenia oraz wsparcia finansowego budżetu państwa.    3. Urzędy pracy wypracowały w latach dziewięćdziesiątych model świadczenia usług dla zakładów dokonujących zwolnień grupowych. Z tego modelu będą mogły również skorzystać zakłady przemysłu motoryzacyjnego. Główne elementy modelu są następujące:    I Powołanie - w miarę potrzeb - wydzielonych stanowisk:    a) koordynatora do spraw zwolnień grupowych na poziomie wojewódzkiego urzędu pracy, którego głównym zadaniem jest śledzenie zwolnień grupowych - gromadzenie danych statystycznych i przygotowywanie informacji. Udzielanie pomocy osobom przewidzianym do zwolnienia - organizowanie i koordynowanie działań w tym zakresie;    b) specjalisty do spraw zwolnień grupowych w powiatowym urzędzie pracy, którego podstawowym zadaniem jest udzielanie pomocy osobom przewidzianym do zwolnienia - przeprowadzanie grupowych i indywidualnych rozmów, udzielanie porad oraz organizowanie różnego rodzaju usług.    II Zastosowanie przez urzędy pracy następujących procedur:    1) zbierania informacji o planowanych zwolnieniach pracowników na obszarze działania powiatowego urzędu pracy;    2) powiadamiania wojewódzkiego urzędu pracy - dyrektor WUP wyznacza osobę odpowiedzialną za koordynowanie działań związanych ze zwolnieniami grupowymi w województwie, która na bieżąco współpracuje w tym zakresie z pracownikami powiatowych urzędów pracy;    3) przedstawienia oferty usług - jeżeli zaistnieje potrzeba, wówczas wojewódzki koordynator, po uzgodnieniu z kierownictwem PUP, kontaktuje się z zakładem pracy celem omówienia m.in.:    a) sytuacji zakładu pracy (jakie są podejmowane przedsięwzięcia zmierzające do ograniczenia zwolnień pracowników);    b) propozycji alternatywnych rozwiązań (ewentualne zaproponowanie udziału w programie specjalnym);    c) kryteriów doboru i kolejności zwolnień pracowników;    d) katalogu usług, jakie mogłyby zaoferować urzędy pracy (przedstawiane są w tym momencie informacje ogólne - o szczegółach rozmawia się po analizie imiennych wykazów osób przewidzianych do zwolnienia wraz z charakterystyką zawodową);    4) działań przygotowawczych do świadczenia usług - jeżeli kierownictwo zakładu pracy nie jest zainteresowane zaproponowanymi usługami, to zaleca się podjęcie próby nawiązania współpracy z przewodniczącymi organizacji związkowych i innych przedstawicielstw pracowniczych. Współpraca powinna być ukierunkowana np. na:    - przekazywanie informacji o sytuacji na lokalnym rynku pracy;    - przekazywanie różnych ulotek, plakatów i broszur;    - organizowanie spotkań grupowych ze zwalnianymi pracownikami oraz rozmów indywidualnych (zarówno w zakładzie, jak i poza siedzibą zakładu);    5) świadczenia usług i oferowanie wsparcia - zgodnie z obowiązującymi przepisami.    4. Mając na uwadze konieczność zapewnienia rozwoju tego ważnego dla gospodarki sektora oraz poprawy sytuacji na rynku motoryzacyjnym, Ministerstwo Gospodarki podjęło konsultacje z innymi resortami i środowiskiem motoryzacyjnym w celu przygotowania całego pakietu nowych regulacji prawnych. Jako najpilniejsze opracowywane są obecnie regulacje ograniczające nadmierny import samochodów oraz korekty zasad naliczania podatku akcyzowego od samochodów osobowych.    W działaniach podejmowanych przez rząd przestrzegane są zasady: zapewniania równej konkurencji na rynku motoryzacyjnym, niedyskryminacyjnego egzekwowania wymagań ochrony środowiska naturalnego oraz poszanowanie praw konsumenckich.    Z szacunkiem    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 22 listopada 2000 r.