Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz problemów powstających w praktyce jego stosowania

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 14 marca 2002 r., sygn. SPS-0202-872/02, dotyczące interpelacji posła Wiesława Okońskiego w sprawie możliwości nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz problemów powstających w praktyce jego stosowania, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Przepisy o postępowaniu uproszczonym wprowadzone zostały do Kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (DzU nr 48, poz. 554). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 lipca 2000 r., z tym że obowiązek stosowania urzędowych formularzy wszedł w życie z dniem 1 października 2000 r. Poza bieżącym monitorowaniem działalności sądów powszechnych Ministerstwo Sprawiedliwości zebrało we wrześniu 2001 r. uwagi i wnioski sędziów sądów powszechnych dotyczące stosowania urzędowych formularzy i przepisów o postępowaniu uproszczonym. Oceny i analizy Ministerstwa Sprawiedliwości, w przeciwieństwie do projektów aktów prawnych, nie są konsultowane z samorządami zawodowymi. Samorządy zawodowe również nie przedstawiały własnych ocen i analiz w tym przedmiocie, choć wpłynęło szereg uwag od prawników praktyków, zarówno adwokatów jak i radców prawnych.    Wnioski płynące z oceny stosowania przepisów o postępowaniu uproszczonym wskazywały na to, że nie wszystkie uregulowania spełniły założony cel. W związku z powyższym podjęta została decyzja o przygotowaniu projektu niezbędnych zmian Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie postępowania uproszczonego, jak i samego rozporządzenia ministra sprawiedliwości, określającego wzory urzędowych formularzy w postępowaniu cywilnym.    Działająca przy ministrze sprawiediwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przygotowała projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Zakłada on m.in. dokonanie zmian art. 1301 K.p.c. oraz art. 5053 K.p.c., które budziły najwięcej zastrzeżeń. Projektowana zmiana art. 1301 K.p.c. ma usunąć nierówność w traktowaniu powodów i pozwanych wnoszących na formularzu sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym poprzez wprowadzenie możliwości uzupełnienia braków tych pism w terminie 7 dni. Z kolei przewidziana w art. 5053 K.p.c. zasada dochodzenia jednym pozwem jednego roszczenia ma zostać ograniczona poprzez dopuszczenie możliwości kumulacji roszczeń wynikających z jednej umowy. Najdalej idące zmiany przewidziane w projekcie zmierzające do przyspieszenia i usprawnienia postępowania dotyczyć mają postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego. Projekt ten aktualnie znajduje się na etapie uzgodnień międzyresortowych, został też przedstawiony do zaopiniowania Sądowi Najwyższemu, Krajowej Radzie Sądownictwa, Naczelnej Radzie Adwokackiej, Krajowej Radzie Radców Prawnych, Krajowej Radzie Komorniczej. Ostateczny kształt projekt uzyska po rozpatrzeniu wszystkich zgłoszonych uwag oraz stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 12 marca 2002 r. (sygn. P 9/01). W związku z tym orzeczeniem do 30 czerwca 2002 r. wydane zostanie również rozporządzenie określające nowe wzory urzędowych formularzy w postępowaniu cywilnym.    Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje danymi statystycznymi obrazującymi ilość spraw rozpoznawanych w wydziałach cywilnych, gospodarczych i sądach grodzkich po wejściu w życie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - szczegółowe zestawienie w załączniku do odpowiedzi na interpelację.*)    Brak natomiast danych, jaki skutek wywarło wprowadzenie przepisów o postępowaniu uproszczonym w zakresie kosztów postępowania. Zebranie takich danych nie jest też możliwe, nie da się bowiem ustalić, które z kosztów funkcjonowania sądów wynikają ze wzrostu wpływu spraw, które ze zmiany cen, które z przekazania sądom dodatkowych kompetencji, a które z powodu innych jeszcze czynników.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Marek Staszak    Warszawa, dnia 3 kwietnia 2002 r.