Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie podatku VAT w przedsiębiorstwach telekomunikacyjnych

   1. Przedstawienie stanu faktycznego.    Spółka ˝A˝ jako abonent zawiera umowę z Przedsiębiorstwem Telekomunikacyjnym ˝B˝ SA jako operatorem w sprawie świadczenia usług telekomunikacyjnych w publicznej stacjonarnej sieci telekomunikacyjnej.    Zakres tej umowy obejmuje:    - podłączenie sieci telefonicznej spółki ˝A˝ do sieci komutacyjnej Przedsiębiorstwa Telekomunikacyjnego ˝B˝ SA,    - świadczenie połączeń telefonicznych i komutowanego dostępu do usług telekomunikacyjnych oferowanych w sieci komutacyjnej Przedsiębiorstwa Telekomunikacyjnego ˝B˝ SA oraz do usług oferowanych w sieciach innych operatorów,    - rejestrowanie przez Przedsiębiorstwo Telekomunikacyjne ˝B˝ SA wykonywanych usług,    - rozliczanie przez Przedsiębiorstwo Telekomunikacyjne ˝B˝ SA usług na podstawie odpowiednich postanowień umowy oraz cennika usług telefonicznych w publicznej stacjonarnej sieci telekomunikacyjnej.    Abonent zobowiązuje się do ponoszenia określonych opłat, które będą dokumentowane fakturami VAT wystawionymi dla spółki ˝A˝ przez Przedsiębiorstwo Telekomunikacyjne ˝B˝ SA.    Ponadto pomiędzy spółką ˝A˝ a spółką zagraniczną ˝C˝ z siedzibą poza terytorium RP zostaje zawarta umowa na sprzedaż przez spółkę ˝A˝ na rzecz spółki ˝C˝ usługi w postaci dostępu do sieci telekomunikacyjnej.    Spółka zagraniczna ˝C˝ jest traktowana na gruncie obowiązujących przepisów jako nierezydent. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (DzU nr 141, poz. 1178) nierezydentami są:    a) osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę za granicą, a także inne podmioty mające siedzibę za granicą, posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu: nie rezydentami są również znajdujące się za granicą oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez rezydentów,    b) obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne obce przedstawicielstwa oraz misje specjalne i organizacje międzynarodowe korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych,    c) nierezydentami z krajów trzecich są osoby fizyczne, osoby prawne oraz inne podmioty posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu, mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w krajach trzecich; nierezydentami z krajów trzecich są również znajdujące się w tych krajach oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez rezydentów lub nierezydentów z innych krajów.    Z tytułu korzystania z ww. usług spółka zagraniczna ˝C˝ zobowiązuje się uiszczać miesięcznie na rzecz spółki ˝A˝ określone w umowie opłaty uwzględniające aktualnie obowiązującą stawkę podatku VAT. Rozliczenia dokonywane będą na podstawie wystawianych faktur przez spółkę ˝A˝ Polska na rzecz spółki zagranicznej ˝C˝. Płatności za świadczone usługi dokonywane będą przelewem do określonego dnia każdego miesiąca na konto bankowe spółki ˝A˝ w banku krajowym. Spółka ˝A˝ opodatkowała świadczone na rzecz spółki zagranicznej ˝C˝ usługi stawką 22% VAT.    W związku z wyżej opisanym stanem faktycznym pozostaje pytanie, co do stosowania właściwej stawki VAT na usługi świadczone przez spółkę ˝A˝ na rzecz spółki zagranicznej ˝C˝.    Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50 z późn. zm.) stawka podstawowa podatku wynosi 22%. Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy o VAT w eksporcie towarów i usług stawka podatku wynosi 0% pod warunkiem prowadzenia przez podatnika ewidencji zawierającej kwoty podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.    Zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o VAT za eksport usług uważa się usługi wykonywane przez podatnika poza państwową granicą Polski.    W konsekwencji istotą wątpliwości dotyczących właściwej stawki na usługi udostępniania sieci telekomunikacyjnych do realizacji międzynarodowych połączeń telekomunikacyjnych sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy ze względu na miejsce wykonywania tych usług zaliczyć je można do eksportu usług, względnie czy objęte one zostały stawką 0% na podstawie rozdziału 11 rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 27, poz. 268), określającego przypadki sprzedaży traktowanej na równi z eksportem oraz towary i usługi, dla których obniża się stawkę podatku do wysokości 0%.    W przedmiotowej sytuacji, gdy świadczenie usług polegających na udostępnieniu kontrahentowi zagranicznemu sieci telekomunikacyjnej Przedsiębiorstwa Telekomunikacyjnego ˝B˝ SA w celu realizacji międzynarodowych połączeń telefonicznych jest dokonywane w Polsce, nie można przyjąć, że mamy do czynienia z usługą eksportową.    Należy podkreślić, że zapis ustawowy definiujący eksport usług jednoznacznie wymaga, aby usługa była wykonywana poza granicami Polski. Do tego należy również zauważyć, że zgodnie z zawartą w ustawie definicją eksport usług jest całkowicie niezależny od miejsca osiągnięcia efektu świadczonej usługi. Tym samym efekt połączenia z abonentem zagranicznym, który następuje poza granicami Polski, jest niewystarczającą przesłanką uznania danej usługi za eksportową.    Powyższe kryterium wykonywania usługi poza granicami Polski ma charakter obiektywny i jest niezależne od wyżej wspomnianego skutku świadczonej usługi. Podatnik nie może w konsekwencji określać charakteru usługi w zależności od celu jej świadczenia ani związku z kontraktem związanym z eksportem np. innych usług.    Fakt świadczenia usług w kraju definitywnie eliminuje możliwość uznania danej usługi za eksportową na podstawie ww. definicji zawartej w art. 4 pkt 6 ustawy o VAT. Powyższe nie przesądza jednak o opodatkowaniu takiej usługi stawką 22% VAT. Jeżeli bowiem usługa jest wykonywana w kraju, to może być uznana za eksportową, ewentualnie opodatkowana stawką 0%, tylko gdy jest wymieniona w art. 39 ustawy o VAT lub we wspomnianym wyżej rozdziale 11 rozporządzenia ministra finansów z 22 marca 2002 r. W pozostałych przypadkach tylko wtedy, gdy faktycznie jest wykonywana poza granicami kraju.    I tak, zgodnie z art. 39 ustawy o VAT, eksportem usług są również:    - usługi transportu międzynarodowego,    - usługi zagranicznej turystyki przyjazdowej,    - usługi świadczone w kraju, jeżeli są bezpośrednio związane z eksportem towarów, a z zawartych umów wynika, że wartość tych usług jest uwzględniona w cenie eksportowanego towaru,    - usługi remontowe obiektów pływających, świadczone na rzecz nierezydentów w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, niebędących podatnikami podatku od towarów i usług,    - usługi polegające na naprawie, uszlachetnianiu, przerobie lub przetwarzaniu towarów przywiezionych do polskiego obszaru celnego, które zostały objęte procedurą uszlachetniania czynnego, jeżeli towary te zostaną wywiezione za granicę zgodnie z warunkami określonymi w przepisach celnych.    Zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z 22 marca 2002 r. za usługi związane bezpośrednio z eksportem towarów rozumie się usługi dotyczące towarów eksportowanych, polegające na ich pakowaniu, przewozie do miejsc formowania przesyłek zbiorowych, składaniu, przeładunku, ważeniu, kontrolowaniu, nadzorowaniu bezpieczeństwa przewozu oraz świadczone na podstawie umowy maklerskiej, agencyjnej, zlecenia, pośrednictwa i komisu, dotyczące towarów eksportowanych.    Opodatkowanie powyższych usług stawką 0% VAT jest ponadto zależne od przestrzegania wielu dodatkowych zasad wymienionych w rozporządzeniu.    Poza powyższym rozporządzenie ministra finansów w § 60, 62, 63, 64, 65 określa usługi opodatkowane stawką 0%VAT. Należy zaznaczyć, że usługi te nie są eksportem usług w znaczeniu ustawowym, lecz są związane z eksportem i dzięki temu zostały opodatkowane stawką właściwą dla eksportu.    Oznacza to, że aby usługa niebędąca usługą eksportową sensu stricto mogła być opodatkowana stawką 0% VAT, musi się zawierać w zamkniętym katalogu rozporządzenia.    I tak przykładowo na podstawie § 64 ust. 1 pkt 2 obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku stosuje się do usług:    - polegających na przesyłaniu energii elektrycznej przez terytorium Polski (tranzyt),    - świadczonych na podstawie umowy maklerskiej, agencyjnej, zlecenia, pośrednictwa lub komisu, dotyczących towarów eksportowanych,    - projektowania budowlanego, technologicznego i urbanistycznego, w zakresie rzeczoznawstwa, usług prawniczych świadczonych przez notariuszy, adwokatów i radców prawnych,    - reklamowych,    - księgowych i innych podobnych usług, jak również usług przetwarzania danych i dostarczania informacji,    - dostarczania (oddelegowania) personelu,    - agentów działających w imieniu i na rachunek innej osoby, związanych z wykonywaniem ww. usług (z wyjątkiem przesyłania energii elektrycznej),    - telekomunikacyjnych.    Warunkiem jednak zastosowania stawki 0% VAT w przypadku świadczenia powyższych usług jest to, że:    - usługa jest świadczona na rzecz nierezydentów niebędących podatnikami,    - efekt wykonanej usługi będzie wykorzystywany poza granicami Polski (powyższy warunek nie dotyczy jednak usług projektowania budowlanego, technologicznego i urbanistycznego, w zakresie rzeczoznawstwa, usług prawniczych świadczonych przez notariuszy, adwokatów i radców prawnych oraz księgowych i innych podobnych usług, jak również usług przetwarzania danych i dostarczania informacji),    - podatnik posiada dowód, iż należność za wykonaną usługę została zapłacona i przekazana na rachunek bankowy podatnika w banku krajowym w terminie 90 dni od dnia wykonania usługi.    2. Stawiane pytanie.    Reasumując, należy postawić pytanie, czy fakt uwzględnienia usług telekomunikacyjnych (tu polegających na udostępnieniu sieci telekomunikacyjnej zagranicznemu kontrahentowi) w sytuacji, gdy efekt tej usługi jest osiągany poza granicami Polski, oznacza możliwość zastosowania powyższych przepisów rozporządzenia przy świadczeniu tych usług, a w efekcie opodatkowania usług świadczonych przez spółkę ˝A˝ na rzecz spółki zagranicznej ˝C˝ obniżoną do 0% stawką podatku od towarów i usług.    Wątpliwości, co do stosowania stawki 0% na podstawie § 64 ust. 1 pkt 2 lit. h rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 27, poz. 268 ze zm.) wynikają m.in. z pisma Ministerstwa Finansów z marca 1995 r., PP2-7401-996/94/EP, w którym stwierdzono: ˝w sytuacji, gdy zakup od podmiotu zagranicznego usług telekomunikacyjnych (których wynikiem jest przepływ informacji do Polski) jest importem usług, to konsekwentnie sprzedaż usług telekomunikacyjnych podmiotom zagranicznym (których wynikiem jest przepływ informacji poza granice Polski) jest eksportem usług˝.    Z powyższego stwierdzenia wynika, że w opisanym na wstępie stanie faktycznym przedmiotowe usługi świadczone przez spółkę ˝A˝ na rzecz spółki zagranicznej ˝C˝ mogłyby być uznane za eksport usług i tym samym spółka ˝A˝ mogłaby opodatkować świadczone usługi na rzecz spółki zagranicznej ˝C˝ w 2002 r. stawką 0% na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.    W związku z powyższym proszę o zajęcie stanowiska co do prawidłowej stawki VAT dla przedmiotowych usług na tle zaprezentowanego stanu faktycznego.    Z poważaniem    Poseł Robert Luśnia    Warszawa, dnia 29 kwietnia 2003 r.