Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie zapewnienia dzieciom dowozu do szkół na przykładzie gminy Szudziałowo w woj. podlaskim

   Szanowna Pani Minister! Jednym z podstawowych problemów, z jakimi boryka się polska oświata, o czym Pani Minister wie doskonale, jest kwestia wyrównania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży. Problem ten dotyczy przede wszystkim młodych mieszkańców terenów wiejskich. Dostęp do infrastruktury niezbędnej w procesie edukacji jest na terenach wiejskich zasadniczą przeszkodą w otrzymaniu wykształcenia na poziomie zbliżonym do środowisk miejskich. Przy czym na wielu obszarach dostęp ten jest utrudniony w sposób dosłowny, albowiem gminy wiejskie w dalszym ciągu mają kłopoty z zapewnieniem dojazdu do szkół wszystkim dzieciom z terenu własnej gminy. Paradoksalnie racjonalizacja sieci szkół przyczyniła się do zwiększonych kłopotów w tym zakresie, zwłaszcza w gminach o niskim wskaźniku zaludnienia - wymusiła zwiększone nakłady na dowożenie dzieci. Dla wielu gmin, zwłaszcza z tzw. ściany wschodniej, zwiększenie wydatków na ten cel spowodowało brak możliwości poczynienia inwestycji w niezbędny tabor autobusowy. Konsekwencją takiego stanu jest używanie do przewozu dzieci samochodów wyeksploatowanych, niekiedy ponad 20-letnich, co kilkakrotnie w ciągu ostatnich lat było przyczyną groźnych dla dzieci wypadków.    W gminie Szudziałowo (woj. podlaskie) długość tras dowożenia dzieci wynosi 524 km (w większości są to drogi żwirowe, a do miejscowości, które łączą, nie dojeżdżają autobusy PKS). Nawet w sytuacji, gdy sprawne są wszystkie trzy autobusy, niektóre z dzieci przyjeżdżają do szkoły już o 6.45 rano i czekają do 8.30 na rozpoczęcie pierwszej lekcji (wtedy dowożone są ostatnie dzieci). Kolejna awaria ponad 20-letniego autobusu miała miejsce tuż przed rozpoczęciem ferii zimowych. Dalsze remonty nie mają ekonomicznie żadnego sensu, a gminy nie stać na nowy pojazd.    Jedyną formą pomocy dla takich gmin jak Szudziałowo jest otrzymanie autobusów zakupionych ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. Niestety niewystarczające środki oraz zasady przydziału tych autobusów sprawiły, że na 105 samorządów gminnych w woj. podlaskim od 1999 r. 1/5 gmin dotychczas nie otrzymała ani jednego autobusu, a dla większości otrzymane pojazdy nie są w stanie w pełni zaspokoić potrzeb w tym zakresie.    Dlatego wydaje się niezmiernie istotne, aby w kolejnych latach przy tej formie wspierania samorządów przez MENiS uwzględniać oprócz dotychczas stosowanych kryteriów także specyfikę województw wschodnich, w tym m.in.:    - niskie zaludnienie, niekiedy noszące cechy wyludnienia (np. w gminie Szudziałowo liczba mieszkańców zmniejszyła się o połowę w ciągu kilkunastu lat);    - słabą kondycję finansową samorządów gminnych, dla których wydatki związane z oświatą stanowią zasadniczą część budżetu;    - bardzo zły stan sieci drogowej (w wielu powiatach większość dróg to drogi żwirowe), rezultatem czego są wyższe koszty eksploatacyjne;    - brak rozwiniętej sieci połączeń komunikacji publicznej, co powoduje m.in. brak realnych możliwości skorzystania z takich form wsparcia jak refundacja wydatków na dojazd do szkół.    W związku z powyższym proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionego problemu oraz odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy ministerstwo opracowało już zasady przyznawania autobusów szkolnych w 2004 r.?    2. Czy istnieją możliwości uwzględnienia specyfiki województw ściany wschodniej przy ustalaniu tych kryteriów?    3. Czy ministerstwo przewiduje jakieś inne formy wspierania samorządów przy organizacji dowozu dzieci do szkół?    Z wyrazami szacunku    Poseł Marek Zagórski    Białystok, dnia 4 lutego 2004 r.