Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie zwrotu nadwyżki naliczonego podatku VAT nad należnym przy nabyciu środków trwałych przez podatników mających siedzibę za granicą - ponowna

   Na podstawie art. 193 ust. 3 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wnoszę o wystąpienie do Ministra Finansów z żądaniem udzielenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie w stosunku do pisma Ministra z dnia 12 grudnia 2003 r. (sygn. PP5-8111-14/580/2003/IN/BM6-12032) mającego stanowić odpowiedź na interpelację poselską z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym przy nabyciu środków trwałych przez podatników mających siedzibę za granicą.    Minister uchylił się od odpowiedzi na pytania będące podstawą interpelacji, stwierdzając, iż odpowiedź na pytania interpelanta stanowiłaby interpreptację w indywidualnej sprawie podatnika i w konsekwencji naruszenie art. 14 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (DzU Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ˝Ordynacją podatkową˝.    Przedmiotem interpelacji jest ściśle określony problem stosowania niektórych przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ˝ustawą o VAT˝, w stosunku do cudzoziemskich podatników tego podatku w Polsce. Cel i zakres interpelacji wynikają jasno i wyraźnie z pytań w niej zawartych (˝zarejestrowany w Polsce podatnik VAT mający siedzibę za granicą˝ i ˝zarejestrowanego w Polsce podatnika VAT, który nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce˝), a także z jej tytułu (˝...przez podatników mających siedzibę za granicą˝).    Sytuacja konkretnego indywidualnego podatnika (nienazwanego w interpelacji, aby zachować jej abstrakcyjny i generalny charakter) została - tytułem przykładu i w sposób uproszczony - użyta w opisie stanu faktycznego, który stanowi konieczny składnik interpelacji, zgodnie z art. 192 ust. 2 Regulaminu Sejmu. To naturalne, że podnoszone w interpelacjach problemy i zagadnienia są sygnalizowane posłom przez konkretne osoby lub instytucje, które są nawet dość często powoływane w interpelacjach.    Przedstawiony w interpelacji - na przykładzie anonimowej spółki prawa belgijskiego - problem stosowania niektórych przepisów ustawy o VAT w stosunku do cudzoziemskich podatników podatku od towarów i usług w Polsce ma oczywiście - co było podniesione w interpelacji - znaczenie szersze i dotyka w istocie także innych cudzoziemskich przedsiębiorców, np. spółek mających siedzibę w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej.    Jeżeli jednak oparcie interpelacji na sytuacji przykładowej spółki belgijskiej jest zbyt zindywidualizowane, wnoszę o udzielenie ogólnej odpowiedzi w odniesieniu do podatników mających siedzibę na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej i jednocześnie zarejestrowanych dla celów podatku od towarów i usług (zwanego dalej w skrócie ˝VAT˝) w Polsce.    Ponadto pragnę podkreślić, iż zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2001 r., ˝jeśli w zakresie interpretacji na tle jakiejś dziedziny prawa, objętej prawem wspólnotowym, pojawi się w praktyce polskiej rozbieżność z interpretacją stosowaną w ramach Wspólnot Europejskich, to w braku wyraźnie odmiennej wskazówki interpretacyjnej rozbieżność ta powinna skutkować przyjęciem interpretacji właściwej w ramach prawa wspólnotowego˝.    W świetle powyższego, mając na uwadze wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem przepisów ustawy o VAT, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na postawione pytania również przy uwzględnieniu norm i orzecznictwa obowiązujących w Unii Europejskiej.    W szczególności, zgodnie z zasadą zawartą w art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych, podatek ten ma charakter neutralny. Zgodnie z art. 18 (3) Szóstej Dyrektywy z 17 maja 1977 r., ˝w przypadku, gdy za określony okres rozliczeniowy kwota dozwolonych odliczeń przekracza kwotę należnego podatku, państwa członkowskie mogą albo przenieść nadpłatę na następny okres rozliczeniowy, albo zwrócić nadpłatę w oparciu o warunki, które same ustalą˝. Powyższa zasada jest odzwierciedlona w legislacjach Państw Członkowskich, zgodnie z którymi zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym jest prawem, z którego podatnik może najpóźniej po zakończeniu roku podatkowego bezwarunkowo skorzystać. Ponadto prawo podatnika do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (zob. m.in. orzeczenia w sprawach 268/83 - D.A. Rompelman i C-110 do C-147/98 Gabalfris i inni).    Niezależnie od powyższego, w odpowiedzi na interpelację Minister stwierdził, że umowa z 1976 r. między Polską a Belgią dotycząca podwójnego opodatkowania ˝dotyczy jedynie zagadnień związanych z podatkami od dochodu i majątku˝, nazwanych w art. 2 ust. 3 tej umowy oraz że ˝nie można przepisów tej umowy odnosić do podatku od towarów i usług˝.    Pragnę podkreślić, iż zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust. 6 wspomnianej umowy ˝użyty w tym artykule (dotyczącym zasady równego traktowania - wyj. aut.) wyraz ˝opodatkowanie˝ oznacza podatki każdego rodzaju i określenia˝. Cytowany przepis stanowi wyjątek w stosunku do przepisów art. 2 określającego zakres przedmiotowy umowy. To oznacza, że zasada równego traktowania, statuowana w art. 24 umowy, obejmuje także podatek od towarów i usług. Należy jednocześnie zaznaczyć, iż zasada odnosząca przepis dotyczący równego traktowania do podatków każdego rodzaju i określenia jest zawarta w modelowej konwencji OECD dotyczącej unikania podwójnego opodatkowania oraz innych zawartych przez Polskę umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu z 13 lutego 2002 r. oraz Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z 19 stycznia 1977 r.).    W świetle powyższego powtarzam pytania zawarte w powołanej interpelacji:    Czy zarejestrowany w Polsce podatnik VAT mający siedzibę za granicą ma prawo, w świetle zasady równego traktowania, do otrzymania zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym przy nabyciu środków trwałych w Polsce?    W jaki sposób należy stosować przepisy dotyczące amortyzacji dla określenia kryteriów wypełnieniu przez zarejestrowanego w Polsce podatnika VAT, który nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce, ustawowych warunków do otrzymania zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym przy nabyciu środków trwałych w Polsce?    Innymi słowy - jeżeli drugie pytanie byłoby z punktu widzenia interpelowanego niejasne bądź nadmiernie ogólne - proszę o odpowiedź na następujące pytanie:    Czy zawarty w art. 21 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT warunek zaliczenia przez podatnika - na podstawie odrębnych przepisów - nabytych towarów i usług do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji powinien być rozumiany tak, że chodzi o zaliczenie tylko na podstawie i w rozumieniu przepisów polskiego prawa bilansowego i podatkowego, bez uwzględnienia przepisów prawa państwa obcego, któremu podlega cudzoziemski podatnik zarejestrowany tylko dla celów podatku od towarów i usług w Polsce?    Biorąc pod uwagę fakt, że grupa podatników podatku od towarów i usług jest najbardziej narażona na duże straty finansowe z powodu wątpliwości interpretacyjnych przepisów ww. ustawy, uważam, że Minister Finansów powinien ustosunkować się do podniesionych w interpelacji problemów, aby w ten sposób zadbać o bezpieczeństwo prawne całej tej grupy. Należy pamiętać, że budżet państwa zawdzięcza tej właśnie grupie podatników ponad połowę swoich wpływów, w związku z czym Minister Finansów powinien przejawiać większą troskę o jej dobro. Lekceważenie wagi podnoszonych w interpelacji poselskiej problemów tej rangi, jest działaniem na szkodę podatnika, obywatela i społeczeństwa, co może być odebrane przez ustawodawcę jako działanie na szkodę szeroko pojętego interesu publicznego Rzeczypospolitej Polskiej.    Z poważaniem    Poseł Ryszard Nowak    Nowy Sącz, dnia 14 stycznia 2004 r.