Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie wprowadzenia koniecznych zmian dotyczących sposobu nabywania uprawnień radcy prawnego, notariusza lub adwokata oraz uregulowań polegających na usprawnieniu całego systemu wymiaru sprawiedliwości

   Panie Ministrze! Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat funkcjonujący system wymiaru sprawiedliwości traci zaufanie społeczne. Ponad 70% społeczeństwa uważa, że pracownicy wymiaru sprawiedliwości, tj. prokuratorzy, sędziowie i adwokaci, działają niedbale i opieszale, a tym samym przedłużają procedury wymiaru należnych kar. Opinia społeczna jest taka, iż wyżej wymienieni pracownicy wymiaru sprawiedliwości źle wykonują swoje obowiązki, latami ciągną się postępowania, co często prowadzi do przedawnień. Potrzeby zmian w tym sektorze potwierdzają bardzo częste orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz opinie wielu międzynarodowych instytucji. Prokuratorzy i sędziowie przez lenistwo, a także nieudolność, zaniedbują swoje obowiązki, a niejednokrotnie są także skorumpowani. Często interwencję osób domagających się sprawiedliwego wymiaru kary traktuje się, w kręgach prawniczych, jak co najmniej zamach lub napad na niezawisłość sędziów. Niestety jest na to ciche przyzwolenie Krajowej Rady Sądownictwa, która z organu samorządowego przekształciła się w obrońcę sędziów i prokuratorów i działa jako związek zawodowy tych grup prawniczych. W wielu licznych, udowodnionych przypadkach prokuratorzy, zamiast oskarżać różnego rodzaju przestępców i aferzystów, szczególnie związanych z tak zwanymi kręgami władzy, skutecznie bronią wyjścia na światło dzienne różnych afer i przestępstw. Wiele takich spraw odsłaniają media, ale czy wszystkie są w stanie znaleźć i pokazać dziennikarze? A co robią instytucje do tego powołane, sądy dyscyplinarne? Wydaje się, iż są po to, aby bronić własnego środowiska, tj. sędziów i prokuratorów. Dlatego wydaje się zasadne by w sądach dyscyplinarnych pracowali prawnicy z innych korporacji, bo obecna praktyka pokazuje, że sąd dyscyplinarny sprawuje pozorną kontrolę nad tymi prawnikami, którzy łamią zasady etyki bądź popełniają przestępstwa.    Szanowny Panie Ministrze! Społeczeństwo polskie oczekuje od organów wymiaru sprawiedliwości, że w kontakcie z sądem spotka się z prawem i sprawiedliwością, bo tylko takiego traktowania oczekuje się w państwie prawa.    Powszechnie społeczeństwo uważa, że jest zły sposób zdobywania aplikacji prokuratorskich, sędziowskich, radcowskich czy adwokackich. Najczęściej w gronie aplikantów znajdują się klany rodzinne i inne.    Zasadne jest, aby kandydat na sędziego był prawnikiem liczącym co najmniej 35 lat i posiadającym wcześniejszą praktykę jako prokurator, radca prawny czy notariusz albo posiadającym tytuł co najmniej doktora prawa.    W krajach zachodnich liczba prokuratorów i sędziów jest porównywalna z Polską, jednak tam nikt nie czeka latami na sprawiedliwy wyrok. Istnieje więc konieczna potrzeba zweryfikowania całego wymiaru sprawiedliwości i uruchomienia możliwości zdobywania aplikacji przez młodych prawników, a także przez osoby, które mają stopnie naukowe.    W związku z tym mam do Pana Ministra pytania:    1. Czy Pan Minister zamierza wprowadzić zmiany w funkcjonowaniu całego wymiaru sprawiedliwości?    2. Czy i kiedy zostaną wprowadzone zmiany w korporacjach prawniczych polegające na tym, że nabycie uprawnień np.: notariusza, radcy prawnego, prokuratora czy adwokata będzie możliwe po kilku, np. 3-5 latach praktyki w kancelarii?    3. Czy i kiedy młodzi prawnicy, a także osoby posiadające stopień naukowy w dziedzinie prawa, będą mogli zająć się dobrą pracą w wymiarze sprawiedliwości, a nie czekać na możliwość zdobycia aplikacji lub przejścia do innych zakładów pracy?    4. Czy i kiedy Pan Minister wyegzekwuje od sądów dyscyplinarnych prawdziwą ocenę leniwych i opieszałych sędziów i prokuratorów oraz weryfikację takich osób, aż do zdjęcia ze stanowiska osób o niskiej etyce prawniczej?    Poseł Maria Dziuba    Warszawa, dnia 2 marca 2005 r.